Standart Güvenlik Çizgisi Genişlikleri
Zemin işaretleme genişliği, güzergâhın kullanım yoğunluğuna ve taşınan yüke göre belirlenir. Genel kabul gören ve İSG denetimlerinde referans alınan ölçüler şunlardır:
| Uygulama Alanı | Minimum Genişlik | Önerilen Genişlik |
|---|---|---|
| Ana forklift koridoru | 100 mm (10 cm) | 150 mm (15 cm) |
| İkincil forklift yolu | 75 mm (7,5 cm) | 100 mm (10 cm) |
| Yaya koridoru | 75 mm (7,5 cm) | 100 mm (10 cm) |
| Tehlike bölgesi sınırı | 100 mm (10 cm) | 150 mm (15 cm) |
| Acil çıkış güzergâhı | 75 mm (7,5 cm) | 100 mm (10 cm) |
| Makine güvenlik alanı | 100 mm (10 cm) | 150 mm (15 cm) |
| Depolama alanı sınırı | 50 mm (5 cm) | 75 mm (7,5 cm) |
Denetimde Referans Alınan Standart: Türkiye'de İSG denetimleri 6331 sayılı Kanun kapsamında yürütülür. Zemin işaretleme için TS EN ISO 11684 ve TS EN 981 standartları referans niteliği taşır. En güvenli yaklaşım, minimum ölçüleri karşılayan veya aşan çizgiler uygulamaktır.
Renk Kodları ve Anlamları
Zemin işaretlemesinde renk standardizasyonu, farklı tehlike düzeylerini ve alan türlerini anlık olarak iletir. Uluslararası ve Türk normlarına göre:
| Renk | Anlam ve Kullanım Alanı |
|---|---|
| ▪ Sarı | Forklift ve araç koridorları, yükleme-boşaltma rampaları, dikkat gerektiren geçiş noktaları |
| ▪ Beyaz | Yaya koridorları, çalışma alanı sınırları, depolama alanı işaretlemeleri |
| ▪ Kırmızı | Yangın söndürme ekipmanı erişim alanı, yüksek tehlike bölgeleri, yasak alanlar |
| ▪ Yeşil | Acil çıkış güzergâhları, toplanma alanları, güvenli bölgeler |
| ▪ Mavi | Zorunlu koruyucu ekipman kullanım alanları, bilgi ve yönlendirme |
| ▪ Sarı-Siyah Çizgili | Sabit engeller, döküntü alanları, seviye farkları |
| ▪ Kırmızı-Beyaz Çizgili | Acil durum ekipmanı erişim alanları, tahliye yollarına yakın tehlike bölgeleri |
Koridor Genişliği Hesaplama
Güvenlik çizgisinin nereye çizileceğini belirlemek için önce koridor genişliğinin doğru hesaplanması gerekir.
Tek Yönlü Forklift Koridoru
Minimum koridor genişliği = Forklift genişliği + yük genişliği + 2 × 0,5 m güvenlik payı
Örnek: 1,2 m genişliğinde forklift, 1 m genişliğinde yük → 1,2 + 1,0 + 1,0 = 3,2 m minimum koridor
Çift Yönlü Forklift Koridoru
Minimum koridor genişliği = 2 × (Forklift genişliği + yük genişliği) + 3 × 0,5 m güvenlik payı
Örnek: Aynı forklift, çift yön → 2 × (1,2 + 1,0) + 1,5 = 5,9 m minimum koridor
Karma Koridor (Forklift + Yaya)
Aynı koridorda forklift ve yaya trafiği birlikte olmamalıdır. Ancak zorunlu durumlarda yaya alanı en az 1,2 m genişliğinde ve forklift alanından net çizgiyle ayrılmış olmalıdır.
En Sık Yapılan Hata: Güvenlik çizgisini forklift veya yükün hemen kenarına çizmek. Doğrusu çizginin her iki tarafta da en az 50 cm boşluk bırakacak şekilde konumlandırılmasıdır. Bu alan "tampon bölge" olarak adlandırılır ve acil durumlarda hayat kurtarır.
5S Düzeni İçin Zemin İşaretleme Standartları
5S lean üretim uygulayan tesisler için zemin işaretlemesi çok daha sistematik bir yapı gerektirir:
- Kırmızı etiket alanları: Kırmızı çizgiyle işaretlenir, gereksiz malzeme ve ekipman için karantina alanıdır
- Araç gereç konumları: Beyaz çerçevelerle her aletin yeri sabitlenir
- Bölge sınırları: Renk kodlarıyla departman ve iş istasyonu sınırları belirlenir
- Akış okları: Malzeme ve insan akış yönleri zemine işlenir
- Depolama alanı ölçüleri: Palet ve raf alanları standart boyutlarla işaretlenir
İSG Denetiminde Kontrol Edilen Noktalar
Türkiye'de İSG müfettişleri zemin işaretlemesi denetiminde şunlara bakar:
- Görünürlük: Çizgi yeterince net ve belirgin mi?
- Süreklilik: Çizgide kopukluk veya soluk nokta var mı?
- Genişlik uyumu: Standart minimum ölçüleri karşılıyor mu?
- Renk uyumu: Doğru renk kodları kullanılmış mı?
- Tampon bölge: Yaya ve araç alanları yeterli mesafeyle ayrılmış mı?
- Acil çıkış: Tahliye yolları işaretli ve engelsiz mi?
Kalıcı Çizginin Standart Uyumu Garantisi
Boya ile uygulanan güvenlik çizgileri zamanla solarken kalıcı sarı çizgi sistemi standartlara uyumu sürdürülebilir kılar. NSA Beton uygulamalarında:
- Genişlikler müşterinin talebi ve standart gerekliliklerine göre belirlenir
- Uygulama öncesi zemin planı hazırlanır, alan ölçüleri netleştirilir
- Tüm renk ve genişlik ölçümleri uygulama sonrası kontrol edilir
- 10–20 yıl boyunca standart uyum bozulmaz
Sık Sorulan Sorular
Depo güvenlik çizgisi kaç cm genişliğinde olmalı?
Ana forklift koridor güvenlik çizgileri en az 10 cm (100 mm), yüksek trafikli koridorlarda 15 cm (150 mm) önerilir. Yaya koridoru çizgileri en az 7,5 cm olmalıdır.
Forklift yolu güvenlik çizgisi hangi renk olmalı?
Uluslararası ve Türk normlarına göre forklift koridorları sarı, yaya güzergâhları beyaz, tehlike bölgeleri kırmızı veya kırmızı-sarı çizgili, acil çıkışlar yeşil ile işaretlenir.
Forklift ile yaya alanı arasında minimum mesafe ne kadar?
Minimum 50 cm tampon bölge bırakılmalıdır. Yüksek hızlı veya yüklü forklift güzergâhlarında bu mesafe 1 metreye çıkarılması önerilir.
Solmuş güvenlik çizgisi denetimde ceza doğurur mu?
Evet. 6331 sayılı Kanun denetimlerinde silinmiş veya görünmez hale gelmiş çizgi uygunsuzluk sayılır ve idari para cezasına yol açar. Kalıcı çizgi sistemi bu riski ortadan kaldırır.
Tesisiniz için ölçülü, standart uyumlu kalıcı güvenlik çizgisi.
Keşif öncesi tesis planınız incelenir, standart gerekliliklere uygun ölçüler belirlenir. 48 saat içinde ücretsiz keşif.